Koopgids: slimme warmtepompen
Wat is een slimme warmtepomp?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht (of de bodem) en brengt die met een koudemiddel en een compressor op een hogere temperatuur. Per kWh stroom levert hij meerdere kWh warmte. Hoeveel precies, zie je aan de SCOP: het seizoensrendement over een heel stookseizoen. Een SCOP van 4,5 betekent gemiddeld 4,5 kWh warmte per kWh stroom. 'Slim' wordt een warmtepomp door een app, een koppeling met je thermostaat of smart home en een regeling die rekening houdt met stroomprijzen en zonnestroom.
Hybride of all-electric?
| Hybride warmtepomp | All-electric warmtepomp | |
|---|---|---|
| Werkt samen met | je bestaande cv-ketel | geen ketel meer, vaak met boilervat |
| Gasverbruik | sterk lager, niet nul | geen gas voor verwarming |
| Isolatie nodig | redelijk geïsoleerd huis volstaat vaak | goed geïsoleerd huis, lage aanvoertemperatuur |
| Ingreep | buitenunit plus kleine binnenunit, vaak in één dag | groter project, soms nieuwe radiatoren of vloerverwarming |
| Warm tapwater | blijft van de cv-ketel komen | via boilervat of warmtepompboiler |
Een hybride warmtepomp is voor de meeste bestaande Nederlandse woningen de logische eerste stap: de warmtepomp doet het grootste deel van het werk en de cv-ketel springt bij als het hard vriest of als je douchet. Een all-electric systeem vraagt een goed geïsoleerd huis en een installateur die de warmtevraag goed berekent, maar je bent daarna helemaal van het gas af. Sommige merken (zoals Quatt, Weheat en Intergas) bieden toestellen die je eerst hybride inzet en later all-electric kunt maken.
Waar let je op bij het kiezen?
- Vermogen (kW): laat de installateur de warmtevraag van je huis berekenen. Een te grote warmtepomp slaat vaak aan en uit, een te kleine laat de ketel te veel bijspringen.
- SCOP bij 35 °C en 55 °C: de waarde bij 35 °C geldt voor vloerverwarming, bij 55 °C voor gewone radiatoren. Vergelijk dezelfde temperatuur.
- Koudemiddel: steeds meer toestellen gebruiken propaan (R290), met een zeer lage klimaatimpact. Toestellen met R32 komen nog veel voor.
- Geluid: kijk naar het geluidsvermogen of de geluidsdruk op een vaste afstand (bijvoorbeeld 3 meter) en naar een stille nachtstand. Bespreek met je installateur waar de buitenunit komt, ook voor de buren.
- Aansluiting: veel hybride toestellen werken op een gewone 1-fase aansluiting; grotere all-electric toestellen soms op 3-fase (zie fasen).
- Garantie en service: de standaardgarantie loopt uiteen van 2 tot 5 jaar of meer. Vraag ook naar onderhoud.
Subsidie: ISDE in 2026
Woningeigenaren die zelf in hun huis wonen, kunnen via de ISDE van RVO subsidie krijgen voor een (hybride) warmtepomp. De belangrijkste regels voor 2026:
- Je laat de warmtepomp eerst installeren en vraagt de subsidie daarna aan, uiterlijk 24 maanden na installatie.
- Een installatiebedrijf moet de installatie doen. Zelf installeren mag niet.
- De woning heeft een bouwjaar vóór 1 januari 2019 (of de omgevingsvergunning is aangevraagd vóór 1 juli 2018).
- Controleer vooraf of het toestel op de meldcodelijst staat. Je krijgt altijd minimaal € 500.
- Voor de eerste lucht-waterwarmtepomp krijg je in 2026 een startbedrag van € 1.025, plus € 225 per kW vanaf de eerste kW, plus € 200 energielabelbonus. RVO rekent voor: een 4 kW-toestel met A+++ levert € 2.125 op. Voor een tweede of volgende lucht-waterwarmtepomp krijg je alleen € 225 per kW.
- Nieuw in 2026: geen subsidie meer voor split lucht-waterwarmtepompen met een vulgewicht onder de 3 kg en een koudemiddel met een GWP hoger dan 750.
- Ga je binnen 24 maanden ook isoleren, dan verdubbelt de subsidie voor de isolatiemaatregel.
Fabrikanten melden dat de bedragen in 2027 lager worden. Controleer de actuele voorwaarden en de rekentool altijd op rvo.nl voordat je tekent.
Slim aansturen: thermostaat, app en stroomprijs
Een warmtepomp werkt het zuinigst als hij lang en rustig op een lage temperatuur draait. Kies daarom een thermostaat die met de warmtepomp kan communiceren in plaats van alleen aan/uit te schakelen. Bij hybride systemen is OpenTherm belangrijk: daarmee kan de ketel modulerend meedraaien. Vraag je installateur welke thermostaten officieel ondersteund worden; sommige merken leveren hun eigen thermostaat of regelaar mee.
Met een dynamisch energiecontract kan een slimme regeling stoken als stroom goedkoop is. Quatt vergelijkt bij een hybride bijvoorbeeld de stroomprijs met de gasprijs en kiest de goedkoopste bron. Heb je zonnepanelen, dan is het slim om overdag eigen stroom in warmte (of warm tapwater) om te zetten, zeker nu de saldering per 2027 stopt. Let op netcongestie: steeds meer toestellen zijn 'Smart Grid Ready', zodat ze op signalen van buitenaf kunnen reageren.
Koppelen met je smart home
Bijna elk merk heeft een eigen app. Koppelingen met Home Assistant of Homey verschillen sterk: Weheat en Mitsubishi Electric (MELCloud) hebben een officiële Home Assistant-integratie, voor Quatt, Daikin en Vaillant bestaan community-integraties. Die lopen vaak via de cloud van de fabrikant (zie lokaal vs. cloud) en kunnen stoppen als de fabrikant iets verandert. Gebruik zo'n koppeling vooral om mee te kijken en voor eenvoudige automatiseringen. Laat de warmtepomp de eigenlijke regeling zelf doen.
Kort samengevat
Begin met isoleren, laat de warmtevraag berekenen en kies daarna pas een toestel. Voor de meeste bestaande woningen is een hybride warmtepomp met R290, een goede SCOP en een stille buitenunit de verstandigste stap. Check de ISDE-voorwaarden voordat je tekent en vraag naar thermostaat- en smart-home-koppelingen.