Slim klimaatsysteem: warmtepomp, vloerverwarming, airco en smart home laten samenwerken

Veel huishoudens kopen hun klimaatapparatuur stap voor stap: eerst een hybride warmtepomp, dan een airco voor de slaapkamer, later een thuisbatterij. Elk apparaat heeft een eigen app en een eigen logica, en ze weten niets van elkaar. Het resultaat: de airco koelt terwijl de vloerverwarming nog warm water rondpompt, of de warmtepomp draait op het duurste uur van de dag.

Een slim klimaatsysteem draait dat om. Je kiest de onderdelen zo dat ze elkaar aanvullen en laat één regeling (de warmtepomp zelf, een zoneregeling of je smart-home-hub) de beslissingen nemen. In deze gids lopen we alle bouwstenen langs en eindigen we met een stappenplan.

De warmtepomp is het hart. Voor de meeste bestaande woningen is een hybride warmtepomp de logische start: hij werkt samen met je cv-ketel, die warm tapwater blijft maken en op de koudste dagen bijspringt. Quatt rekent zelf als vuistregel dat elke bespaarde kuub gas ongeveer 2 kWh extra stroom kost. Of dat voordelig is, hangt af van je contract, maar met de huidige verhouding tussen gas- en stroomprijs bespaart een hybride systeem in de praktijk fors.

Een all-electric warmtepomp (zoals Quatt All-Electric, Daikin Altherma 4 H of Vaillant aroTHERM plus) vervangt de ketel helemaal en maakt ook tapwater. Dat vraagt een redelijk tot goed geïsoleerde woning en ruimte voor een boilervat. Een tussenroute: begin hybride met een model dat later all-electric kan, zoals de Quatt Hybrid Duo of Itho Daalderop Amber.

Een warmtepomp is het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen. Volgens de specificaties van Quatt haalt de Hybrid een SCOP van 4,93 bij 35 °C en 3,82 bij 55 °C: hoe lager de watertemperatuur, hoe meer warmte per kWh. Vloerverwarming is daarom de ideale partner, omdat het grote vloeroppervlak met lauw water al genoeg warmte afgeeft.

Veel warmtepompen kunnen in de zomer ook koud water maken voor vloerkoeling. Dat is stil en tochtvrij, maar het effect is bescheiden: Itho Daalderop spreekt bij de Amber van ongeveer vier graden verlaging en benadrukt dat het afgiftesysteem er geschikt voor moet zijn. Vloerkoeling vervangt dus geen airco op een tropische zolderkamer. Let ook op condens: de vloer mag niet kouder worden dan het dauwpunt. Niet elke warmtepomp kan koelen; de Quatt Hybrid bijvoorbeeld niet.

Met een zoneregeling stuur je de vloerverwarming per kamer. Systemen als Danfoss Icon2 (Advanced) en Honeywell Home evohome met HCC100 kunnen bovendien per zone koelen.

Waar vloerkoeling tekortschiet, komt de airco in beeld. Een split-airco is technisch een lucht-luchtwarmtepomp: hij koelt in de zomer en kan in het voor- en najaar heel efficiënt een kamer bijverwarmen. Dat ontlast de centrale verwarming in ruimtes die je maar af en toe gebruikt, zoals een werkkamer.

Heb je een Quatt-systeem met radiatoren, dan is Quatt Chill een alternatief: een verplaatsbare binnenunit die op een radiatoraansluiting komt en met de Quatt-buitenunit 2 kW koelt of 2,3 kW verwarmt. Er is geen extra buitenunit nodig, maar Chill werkt alleen met een Quatt-warmtepomp en niet op vloerverwarming.

De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Vanaf dan is zelf opgewekte stroom die je direct gebruikt meer waard dan stroom die je teruglevert. Een warmtepomp die overdag het huis of de boiler extra opwarmt, is dan een soort warmtebatterij.

Met een dynamisch energiecontract verschilt de stroomprijs per uur of kwartier. Quatt EnergyOS vergelijkt bij een hybride systeem dan de stroomprijs met de gasprijs en kiest de goedkoopste bron. Een thuisbatterij slaat zonnestroom of goedkope nachtstroom op voor de avondpiek, wanneer de warmtepomp vaak hard moet werken.

Elke fabrikant heeft een eigen app, maar pas in een smart-home-platform zie je alles naast elkaar. Een overzicht van wat er momenteel kan:

Wat kun je ermee? Een paar voorbeelden: de airco in de slaapkamer pas laten koelen als de vloerkoeling niet genoeg is, de warmtepomp in de stille stand zetten tijdens het slapen, of een melding sturen als de COP opvallend daalt. Houd de basisregeling wel bij de warmtepomp zelf: je smart home moet aanvullen, niet de veiligheid of vorstbeveiliging overnemen.

Stap 1: Breng je huidige situatie in kaart

Noteer je gasverbruik, het energielabel, het type afgifte per kamer en de leeftijd van je cv-ketel. Kijk ook of er een vrije groep in de meterkast is en waar een buitenunit kan staan.

Stap 2: Isoleer de grootste lekken eerst

Elke kilowatt die je niet hoeft op te wekken, scheelt in het vermogen van de warmtepomp. Volgens RVO verdubbelt bovendien het ISDE-bedrag voor isolatie als je binnen 24 maanden ook een tweede maatregel uitvoert, zoals een warmtepomp.

Stap 3: Kies de warmtebron

Hybride bij matige isolatie of als de ketel nog goed is; all-electric bij een goed geïsoleerde woning. Controleer of het model op de meldcodelijst van RVO staat.

Stap 4: Plan afgifte en zones

Bepaal per kamer of je vloerverwarming, radiatoren of beide hebt en of je wilt koelen. Kies een zoneregeling die de warmtepomp begrijpt en, als je wilt koelen, vloerkoeling expliciet ondersteunt.

Stap 5: Vul koeling gericht aan

Een airco of Chill in de slaapkamer en eventueel zolder. Combineer dat met zonwering: warmte buiten houden is goedkoper dan wegkoelen.

Stap 6: Leg de energiekant vast

Zonnepanelen, een dynamisch contract en eventueel een thuisbatterij. Let op voorwaarden: de Quatt HomeBattery is bijvoorbeeld alleen te koop in combinatie met Quatt Energy.

Stap 7: Koppel alles aan je smart home

Voeg eerst de onderdelen met een lokale koppeling toe (Plugwise, tado X via Matter, de Quatt CiC), daarna de cloudkoppelingen. Bouw automatiseringen klein op en houd een week bij wat ze doen.

Voor een (hybride) warmtepomp geldt de ISDE. Volgens RVO krijg je minimaal € 500, moet een installatiebedrijf de warmtepomp plaatsen, vraag je de subsidie binnen 24 maanden na installatie aan en moet de woning vóór 1 januari 2019 gebouwd zijn. Het precieze bedrag staat per model op de meldcodelijst. Het kabinet heeft voor 2027 lagere bedragen aangekondigd; die zijn nog niet definitief, dus check altijd rvo.nl voor je tekent.

Een slim klimaatsysteem draait om de juiste volgorde: eerst de warmtebron goed kiezen, dan de afgifte en zones, dan gericht koelen en tot slot de energie- en smart-home-laag. Begin je met een hybride warmtepomp die later all-electric kan, dan bouw je stap voor stap toe naar een huis dat grotendeels op eigen of goedkope stroom draait.